DRENTE

Naar de hoofdpagina Nederlandse Kring Joodse genealogie

 

Litteratuur o.a. in de "Mediene-Library" van de Nederlands Joodse Genealogische Data Base (Akevoth)

Zie ook:
MEDIENE, geschiedenis van de Joodse gemeenschappen in Nederland op de site van het Joods Historisch Museum.

en Publicaties van de vereniging

Archieven:
Het Rijkssarchief Drente

terug naar Atlas
terug naar alle Joodse gemeenten

Steden en Gemeenten in DRENTE

Assen; Coevorden; Borger; Dwingeloo; Emmen; Hoogeveen; Meppel; RoldeSleen; Smilde; Westerbork; Zuidlaren.

 

ASSEN

Begraafplaats: sinds 1770; 394 grafstenen.

Genealogische informatie:
Joden in Rolde

Joodse Archieven:
 

Publicaties: F.J.Hulst; De joodse gemeente Assen, geschiedenis van een behoorlijke kille, 1740-1976; Assen : Vanderveen, 1991. - 224 p. - (ISBN 90-9004326-8)

COEVORDEN

Begraafplaats: sinds 1894; 160 grafstenen

Genealogische informatie:
 

Joodse Archieven: In het Drents Archief
 De volgende archieven zijn er in te zien:
192 Stukken betreffende de toelating van Joden als inwoners van Coevorden en de aan hen verleende toestemming handel te drijven, 1697, 1774, 1796, 1800

193 Attesten afgegeven ten behoeve van Joodse inwoners, 1741-1812

194 Stukken betreffende verzoeken om uitwijzing van Samuel Jacobs en Emanuel Joseph wegens benadeling van Coevorder burgers, 1770, 1784

195 Stukken betreffende geschillen binnen de Joodse gemeente waarbij het stadsbestuur als bemiddelaar optreedt, 1777, 1779, 1780, 1781, 1798

Publicaties: L. Bos; De joodse gemeenschap in Coevorden;  (Coevorder Cahier ; 5)

BORGER

Begraafplaats: sinds 1865; 9 grafstenen

Genealogische informatie:
 

Joodse Archieven:
 

Publicaties:

DWINGELO

Begraafplaats: sinds 1830; 40 grafstenen

Genealogische informatie:
 

Joodse Archieven:
 

Publicaties:

EMMEN

Begraafplaatsen: 1. van 1885 tot 1915, 15 grafstenen over; 2. sinds 1915; 46 grafstenen

Genealogische informatie:
 

Joodse Archieven:
 

Publicaties: F.J.Hulst; Alle jeuden fietsen : een eerste geschiedenis over de joodse bevolkingsgroep in Drenthe van 1700 tot 1942, aan de hand van de begrippen opkomst, integratie, welstand en verval; Doctoraalscriptie Vakgroep Nieuwe Geschiedenis, Instituut voor Geschiedenis, Rijksuniversiteit Groningen.

HOOGEVEEN

Begraafplaatsen: 1. from 1804 to 1831, 4 grafstenen over; 2. sinds 1839; 206 grafstenen

Genealogische informatie:
 

Joodse Archieven:
 

Publicaties:

MEPPEL

Begraafplaats: sinds 1819; 321 grafstenen; Foto'sen vertalingen in het archief te Zwolle

Genealogische informatie:
 

Joodse Archieven:
De volgende archieven zijn in de
provinciale archieven in te zien:
3 "Carspelresolutieprotocol", register houdende:
- notulen van de vergaderingen van schulte, volmachten en gecommitteerden, 1731-1779;
- willekeur (1743), houdende verbod om huizen aan Joden te verhuren, geapprobeerd door Ridderschap en Eigenerfden, 1752;
- afschrift van de akte van de benoeming door Drost en Gedeputeerden van Christiaan Godlieb Schults tot rector van de Latijnse school, 1755;
- afschrift van de akte van benoeming door Drost en Gedeputeerden van Jan Hek tot schoolmeester en voorzanger, 1755;
- rekest van de bewoners van de Papensteeg aan Ridderschap en Eigenerfden om de Lange Brug in de Papensteeg te mogen verbreden, met beschikking, 1769; met alfabetische trefwoordenindex

484 Willekeur van de gecommitteerden van Meppel over het weren van Joden, 1743; met aantekening van de publicatie, 1743, van de approbatie, 1752, en van de publicatie van de approbatie, 1752; authentiek afschrift, z.j. (1752). In tweevoud.

485 Rekest van de ingezetenen van Meppel aan Ridderschap en Eigenerfden tot goedkeuring van de willekeur van Meppel van 1743 over het weren van Joden, met positieve beschikking, 1752; met afschrift van de willekeur, 1743.

488 Rekest van de volmachten van Meppel aan Ridderschap en Eigenerfden tot goedkeuring van de wijziging van de willekeur betreffende het weren van Joden uit Meppel, met afwijzende beschikking, 1769; met bijlagen

519 Besluit van het bestuur der landschap Drenthe houdende een verbod op het discrimineren van Joden bij de organisatie van de burgerwapening, 1807

1148 Stukken betreffende het onderhoud van zich te Meppel vestigende Joden, 1809

1240 Stukken betreffende de conscriptie van Joden, 1811

Publicaties:

SLEEN

Begraafplaats: sinds 1877; 22 grafstenen

Genealogische informatie:
 

Joodse Archieven:
 

Publicaties:

SMILDE

Begraafplaats: sinds 1848; about 38 grafstenen
De begraafplaats Smilde

Genealogische informatie:
 

Joodse Archieven:
 

Publicaties:

WESTERBORK


Joden overleden in Westerbork 1942-1943 en begraven in in Assen
Westerbork's transportlijst   (27 April 1943)
 

ZUIDLAREN

Begraafplaats: sinds 1900; 5 grafstenen

Genealogische informatie:
 

Joodse Archieven:
 

Publicaties: Geert C. Hovingh; Joods leven in Zuidlaren; Bedum : Profiel, 2000. - 55 p. - (ISBN 90-5294-213-7)

terug naar de  Atlas
terug naar Joodse gemeenten


Terug naar Assen

 

Joodse inwoners van Rolde

Rond 1785 vestigde zich vanuit Duitsland de eerste jood in Rolde: Mozes Lezer, die werd gevolgd door anderen.
De Rolder joden behoorden tot de synagoge van Assen. In 1846 werden de volgende Rolder joden aangeslagen:

    Aron Lezer
    Levie Lezer
    Machiel Natans
    Nathan Natans
    Jonas Meyboom
    Saloman Mozes

N. Nathans en B.Lezer waren in 1863 en Levie Jacobs Lezer en Saartje Arons Polak in 1865 50 jaar getrouwd.

(Bron: K. Koopmans in: Geschiedenis van Rolde)

Vermeldingen in registers vóór 1810:

1794 	de Jode Mozes 			(Haardstedengeldregister Rolde)
1795 	Jacob de jode 			(Heffing 50e penning karspel Rolde)
	Mosis De Jode
1798	Jacob Leser, huisnr. 47		(Registratielijst bewoners  1798)
	Mozes Leser, huisnr. 51
	Mannes Kalmer, huisnr. 72
	Godschalk Salomon. idem
	Isak Salomon, idem
1800 	de jode Mannes Calmer		(Lijst aangegevenbeestenin Carspel Rolde) 
1801	Jacob Leezer Joode		(Huisgeldent.b.v.predicantstractement1801 
	Mozes Lezer Jode		  - huiseigenaren)
	Mannes Kalmer Joode
1804	Salomon Jode, keuter		(Haardstedengeldregister Rolde 1804)
	Mozes Lezer, coopman
1807	Salomon Mozes, koopman, nr 49	(Kohier vastegoederen carspel Rolde 1807)
	Mozes Leezer, koopman, nr. 68
1811	Mozes Lezer ) handelen in honing,was,(Impost op de waag voor 1811)
	Manne Calmer) wolle en oude lompen
1826-	
1827	Levie Jacobs, koopman, huisnr. 10(Register van hoofdbewoners 1826-27) 
	Salomon Mozes, idem
	Karolus Justus Levie, gepens. ontvanger, 
	huisnr. 20
	Mozes Lezer, koopman, huisnr. 72
	Lezer Mozes, idem
	Natan Natans, koopman, huisnr. 164

Volgens een opgave van joden in Drenthe waren er in 1811 19 leden in Rolde; tegen 1841 31 leden 'het hoogste aantal ooit bereikt'. Begin van de jaren twintig van de vorige eeuw waren er helemaal geen joden meer in Rolde.

Inventarisatie van 19371 vermeldt:
Te Rolde wonen geen Israëlieten meer. Er lagen zeer oude steenen. Thans: 1. Een zerk waarop: Hier rust, /Aron Lezer / Weduwnaar van / Frouke Levie, / overleden 13 Sjebat (11 Februari) 5671 / 90 jaar oud / Z.R.Z.A'.
Het jaar is volgens onze jaartelling 1911, vervolgt het artikel. Vermoedelijk is dit de laatste begrafenis. Inwoners van Rolde herinneren zich dat er vroeger drie grafstenen lagen, ook nog lang voor 1937.

In de loop van de jaren twintig vestigde zich vanuit Polen Israel Majer Fiesler
met zijn gezin in Nooitgedacht.
In 1939 kwamen daar de gezinnen van Aron Schaap en Bendix Schaap bij. In februari 1941 waren er 13 mensen van joodsen bloede, die allen in (in 1942) in de vernietigingskampen zijn omgekomen.

(Bron: W. Houtman, Graven en begraven in Rolde, NDV 1997)

 

Overlijdensakten

Uitgaande van de namen die hiervoor staan vermeld is gezocht nar overlijdens van 1811 tot 19.. in Rolde. Voor
dit zoeken in gebruikgemaakt van een computerbestand. De originele akten zijn niet ingezien. Omdat alleen is gezocht op bekende namen, kan niet geheel worden uitgesloten dat er nog meer joodse overledenen geweest
zijn.

    19.02.1824 Kaatje Levij Polak, geb. Amsterdam 2.9.1872, beroep koopmanske, geh. gew. met --- in leven
    14.12.1824 Hentien Jacobs Denneboom, geb. Rolde 10.9.1822
    17.10.1828 Michiel Natans, geb. Selders (D) 24.5.1739, koopman, overleden te Ballo, geh. gew. met --- overl.
    05.11.1828 Saartje Nathans, geb. Rolde 24.10.1828, overl. te Ballo
    15.11.1830 Jacob Elis Denneboom, geb. 10.11.1799
    05.12.1830 Joel Denneboom, geb. Rolde 26.8.1830
    29.11.1833 Sara Natans, geb Rolde 26.9.1832
    27.05.1847 NN Meiboom
    28.10.1847 Jacob Levie Leezer, geb. Rolde 15.4.1816, koopman
    03.08.1847 Salomon Meiboom, geb. Pekelsalm (D), 83 jaar, geh. gew. met Saartje Meiboom
    08.08.1850 Salomon Moses, koopman, geh. gew. met Kaatje Levie Polak, overl
    15.11.1850 Jonas Meiboom, geb. Sleen 11.5.1813, koopman
    24.09.1854 Benjamin Leezer, geb. Rolde 18.7.1834
    03.09.1861 Froukje Wolf Levie, geb. te Groningen 28.10.1824, geh. gew. met Aäron Levie Lezer, in leven
    07.08.1866 Natan Meiboom, geb. Rolde 14.5.1845, koopman
    01.10.1869 Kaatje Natans, geb. Rolde 7.5.1820, geh. gew. met Wolf Aronds Frankforter, overl
    03.09.1871 Rika Denneboom, geb. Rolde 3.9.1871
    15.01.1872 Levie Jakobs Leezer, geb. Vries 30.5.1793, geh. gew. met Sara Arons, in leven
    10.03.1874 Mozes Denneboom, geb. Rolde 13.5.1865
    10.04.1875 Sara Aarons Polak, geb. Smilde 3.3.1788, geh. gew. met Levij Lezer, overl.
    25.03.1885 Rebecka Levie, geb. te Oude Pekela 19.1.1821, geh. gew. met Elias Denneboom, in leven
    19.01.1903 Joseph Denneboom, geb.Rolde 27.8.1827
    14.08.1905 Israël Salomon Denneboom, geb. Rolde 3.6.1904
    10.02.1911 Aron Levie Lezer, zoon van Levie Lezer en Zaära Arons, geh. gew. met Frouwkje Wolf, overl.
     

De oorlogsjaren 1940-1945

In februari 19412 moesten personen van geheel of gedeeltelijk joodsen bloede zich op het gemeentehuis melden.
 

    1. Israel Maijer Fiesler3, koopman in manufacturen, woonde in Nooitgedacht. Zowel hijzelf als de rest van
    zijn gezin, bestaande uit vrouw, zoon en schoonvader hadden de Poolse nationaliteit
    2. Aron Schaap4, veehandelaar, en zijn gezin dat 4 leden telde.
    3. Bendix Schaap, ook veehandelaar, 5 leden.
     

Beide gezinnen Schaap, in 1939 uit Duitsland gevlucht, woonden aanvankelijk in het huis Asserstraat 1 t.o.
het Hof van Rolde. Later verhuisde Aron Schaap met gezin naar Asserstraat 43. 2 Oktober 1942 werd hun medegedeeld dat zij zich 's avonds bij kamp Westerbork moesten melden. Negen van hen zijn diezelfde
maand nog in Auschwitz omgekomen. Niemand is teruggekomen.

(Bron: W. Houtman, in: Geschiedenis van Rolde)

terug naar Assen

Naar de hoofdpagina Nederlandse Kring Joodse genealogie