Oudewater

 

Joden in Oudewater (Marja van de Vathorst-Smit, 25 juli 2002)

Oudewater was vermoedelijk tijdens een korte periode omstreeks 1835 een zelfstandige joodse gemeente. Er is zelfs korte tijd begraven. In 1821 was Oudewater ingedeeld bij Woerden en later, uiterlijk 1877, bij Gouda.
De meeste gegevens over Oudewater zijn te vinden in het Utrechts Archief. Enkele stukken, zoals inwonerslijsten, zijn nog aanwezig in het archief van de gemeente zelf, onder beheer van het Streekarchief Lopikerwaard, tel.0348-55 99 75.

De volgende joodse families en individuen ben ik tegengekomen bij onderzoek in Oudewater. Deze gegevens zijn bepaald niet compleet, maar misschien toch nuttig voor sommige onderzoekers. Het gaat om het tijdperk direct na de invoering van de burgerlijke stand, dus van 1811 tot ongeveer 1835.

De belangrijkste jood van Oudewater was, zo te zien, Eliazer Hartogensis, geb Rotterdam ca 1797. Hij was “bankhouder”, d.i. pachter van de bank van lening. Zijn vrouw was Sprientje Hartog Isaac Levie, geb Gouda ca 1800. Kinderen: (data zijn van aangifte):
Lea Eliazer *31 aug 1823, † 1 nov 1823; Klaartje *10 jan1824 †3 oct1826; Sara Betje 19 sep 1825 †13 jan 1829; Hartog Eliazer * 10 jan 1827; Mozes *17 dec 1828 † 5 jan 1829; Lea * 23 maart 1832. In het Register van Ingezetenen ca 1825 (tot 1845?) komt Eliazer als gezinshoofd ook voor. Dit register geeft helaas geen informatie over andere gezinsleden, behalve aantallen mannelijk en vrouwelijk. Ook de volkstelling 1829 vermeldt deze familie met een kind, Hartog, 3 jr.

Hartog (Hirts) Levie, slachter, geb Bonn (Dld), † ca 1797, gehuwd met Roosje, geb te Bonn ca 1715 † Oudewater 24 feb 1814. Hartog verkrijgt 25 aug 1747 het burgerrecht te Oudewater. De volgende twee zoons van dit echtpaar nemen beide op 27 dec 1811 te Oudewater de de naam Van Os aan.
Marcus (Mordechai) Hartog, slachter, geb te Oudewater ca 1755, ovl 1820 Oudewater; gehuwd met Malka Joseph, geb Amsterdam ca 1764, ovl Oudewater 1821. Een dochter, Roosje, geboren ca 1798 misschien te Amsterdam, ovl te Oudewater1814.
Abraham Hartog, slachter, geb ca 1750, ovl te Oudewater 1819, gehuwd met Aaltje Goudsmit. Kinderen: Mozes Levie geb 19 sep 1813, ovl 27 nov 1813; Roosje Abraham geb 27 aug 1816, ovl 25 sep 1817.
De families van Os woonden in de Peperstraat, huisnrs 344 en 345 (346?)

Lazar Philip de Jong, uitdrager, geb te Eindhoven ca 1769, ovl Oudewater 15 sep 1821; gehuwd met Marianne Izak, ( in 1829 winkelierster). Zoon Mozes de Jong, koopman, ongehuwd, geb Eindhoven ca 1803, ovl Oudewater 5 feb 1829.

Izak de Jong, geb ca 1753, ovl Oudewater 1 feb 1819; ongehuwd.

Betje Levie, geb Frankfurt a/d Main ca 1733, ovl Oudewater 15 apr 1823, weduwe van Meijer Izak

Mozes de Groot geb ca 1785, winkelier

Marcus Levie Lissau, geb ca 1770, schoolmeester

Catharina Polak ovl 3 jan 1820

Naar de hoofdpagina Nederlandse Kring Joodse genealogie