drentse steden

Rond 1785 vestigde zich vanuit Duitsland de eerste jood in Rolde: Mozes Lezer, die werd gevolgd door anderen.
De Rolder joden behoorden tot de synagoge van Assen. In 1846 werden de volgende Rolder joden aangeslagen:

N. Nathans en B.Lezer waren in 1863 en Levie Jacobs Lezer en Saartje Arons Polak in 1865 50 jaar getrouwd.

Vermeldingen in registers vóór 1810:

1794 	de Jode Mozes 			(Haardstedengeldregister Rolde)
1795 	Jacob de jode 			(Heffing 50e penning karspel Rolde)
	Mosis De Jode
1798	Jacob Leser, huisnr. 47		(Registratielijst bewoners  1798)
	Mozes Leser, huisnr. 51
	Mannes Kalmer, huisnr. 72
	Godschalk Salomon. idem
	Isak Salomon, idem
1800 	de jode Mannes Calmer		(Lijst aangegevenbeestenin Carspel Rolde) 
1801	Jacob Leezer Joode		(Huisgeldent.b.v.predicantstractement1801 
	Mozes Lezer Jode		  - huiseigenaren)
	Mannes Kalmer Joode
1804	Salomon Jode, keuter		(Haardstedengeldregister Rolde 1804)
	Mozes Lezer, coopman
1807	Salomon Mozes, koopman, nr 49	(Kohier vastegoederen carspel Rolde 1807)
	Mozes Leezer, koopman, nr. 68
1811	Mozes Lezer ) handelen in honing,was,(Impost op de waag voor 1811)
	Manne Calmer) wolle en oude lompen
1826-	
1827	Levie Jacobs, koopman, huisnr. 10(Register van hoofdbewoners 1826-27) 
	Salomon Mozes, idem
	Karolus Justus Levie, gepens. ontvanger, 
	huisnr. 20
	Mozes Lezer, koopman, huisnr. 72
	Lezer Mozes, idem
	Natan Natans, koopman, huisnr. 164

Volgens een opgave van joden in Drenthe waren er in 1811 19 leden in Rolde; tegen 1841 31 leden 'het hoogste aantal ooit bereikt'. Begin van de jaren twintig van de vorige eeuw waren er helemaal geen joden meer in Rolde.

Inventarisatie van 1937¹ vermeldt:

Te Rolde wonen geen Israëlieten meer. Er lagen zeer oude steenen. Thans: 1. Een zerk waarop: Hier rust, /Aron Lezer / Weduwnaar van / Frouke Levie, / overleden 13 Sjebat (11 Februari) 5671 / 90 jaar oud / Z.R.Z.A'.
Het jaar is volgens onze jaartelling 1911, vervolgt het artikel. Vermoedelijk is dit de laatste begrafenis. Inwoners van Rolde herinneren zich dat er vroeger drie grafstenen lagen, ook nog lang voor 1937.

In de loop van de jaren twintig vestigde zich vanuit Polen Israel Majer Fiesler
met zijn gezin in Nooitgedacht.
In 1939 kwamen daar de gezinnen van Aron Schaap en Bendix Schaap bij. In februari 1941 waren er 13 mensen van joodsen bloede, die allen in (in 1942) in de vernietigingskampen zijn omgekomen.

Overlijdensakten

Uitgaande van de namen die hiervoor staan vermeld is gezocht nar overlijdens van 1811 tot 19.. in Rolde. Voor
dit zoeken in gebruikgemaakt van een computerbestand. De originele akten zijn niet ingezien. Omdat alleen is gezocht op bekende namen, kan niet geheel worden uitgesloten dat er nog meer joodse overledenen geweest
zijn.

De oorlogsjaren 1940-1945

In februari 1941² moesten personen van geheel of gedeeltelijk joodsen bloede zich op het gemeentehuis melden.

Beide gezinnen Schaap, in 1939 uit Duitsland gevlucht, woonden aanvankelijk in het huis Asserstraat 1 t.o.
het Hof van Rolde. Later verhuisde Aron Schaap met gezin naar Asserstraat 43. 2 Oktober 1942 werd hun medegedeeld dat zij zich 's avonds bij kamp Westerbork moesten melden. Negen van hen zijn diezelfde
maand nog in Auschwitz omgekomen. Niemand is teruggekomen.

Back to Assen

Joodse inwoners van Rolde

Vermeldingen in registers vóór 1810:

Overlijdensakten

De oorlogsjaren 1940-1945