Ameland, Dokkum, Hemelumer-Oldephaert, Sneek, Kollumerland, Leeuwarderadeel, Oostdongeradeel, Schiermonnikoog, Westdongeradeel, Workum
Leeuwarden
Zie pagina 442: Jozeph Michman, Hartog Beem, Dan Michman, Pinkas – Geschiedenis van de joodse gemeenschap in Nederland. Ede/Antwerpen 1992. Oorspronkelijke titel Pinkas ha-kehillot Holland (Hebreeuws).
Geschiedenis:
In 1645 geeft het stadsbestuur van Leeuwarden opdracht alle joodse ingezetenen, die vermoedelijk afkomstig waren uit Emden in het Duitse Oost-Friesland, te registreren. Dat is het eerste teken van joodse inwoners in de stad. Al in 1670 werd het Jodenkerkhof bij de Oldenhoof op het Bolwerk aangekocht. Deze begraafplaats zou in 1739, 1760 en 1771 een uitbreiding ondergaan.
Begraafplaats: 1670-1786 Boterhoek, 1786-1833 Groeneweg, 1833 bij de Spanjaardslaan.
NB: Alle stenen zijn gefotografeerd en vertaald, in te zien bij het Historisch Centrum in Leeuwarden.
Persoons en gezinsnamen die in lokale archieven gevonden zijn vóór 1813:
Jacob Philips
Uri Phoebus (eerste chazzan)
Jacob ben Eleazar Emmerik (eerste rabbijn)
Primare bronnen:
Publicaties, zie ook de Pinkas
H. Beem en J.F. van Agt, De Joden van leeuwarden, Assen: Van Gorcum, 1974
Sneek
Inclusief Hemelumer-Oldephaert en Workum (beide ook incl. Leeuwarden)
Zie Pinkas …Nederland p.524 en Pinkas Hakehillot (Hebreeuws) p.372
Geschiedenis:
1817 eerste gemeente
1819 eerste synagoge
1945 Na de oorlog is de joodse gemeente van Sneek niet heropgericht. De restanten van de synagoge werden in 1949 afgebroken; een jaar later werd de joodse gemeente van Sneek bij die van Leeuwarden gevoegd
De negenarmige kandelaar en een voorhang werden aan Kfar Batya in Israël geschonken
Begraafplaats:
In het begin werd er in Leeuward begraven. De begraafplaats aan de Leeuwarderstraatweg buiten de Oostpoort (het huidige Burgermeester De Hooppark) werd in 1823 aangekocht en moest in 1890 uitgebreid worden
NB: Alle stenen zijn gefotografeerd ; deze foto’s zijn in te zien in het Rijksarchief Friesland.
Personen en familie namen Personen en familienamen genoemd in lokale bronnen vóór 1813:
Jacob Samuels 1749 [Quotisatiekohier (belasting register) 1749]
Herman Cohen 1749 [Quotisatiekohier (belasting register) 1749]
Joseph Levy 1750
Hartog Joseph 1771
Benedictus Jacob 1779 Abraham Marcus 1782 Salomon LEIDERSDORFF 1798
Levy Salomon LEIDERSDORFF 1799
Michael Isaacs 1800
Aron David VAN GELDEREN 1800
Moses BROEKHUIJSEN 1811
Fiktor Philips 1812. Het register van Familie Namen 1811-1812 bevat slechts één familie uit Sneek; die van Moses BROEKHUIJSEN.
Families uit Sneek
Broekhuijsen, Brook , Frijda, Liefmans, Rubens, Tal, van Wijhe
Oorspronkelijke bronnen:
Joodse Besnijdenisregisters:
Jozef Drogischt (Polack) 1782-1828
Levy Jacobs de Beer 1792-1805
Sefer Zichronot Gemeente Leeuwarden (tekst in Yiddish)
Algemeen
De archieven van de gemeente Sneek (vóór 1813). Gemeentelijke notulen boeken, Dienstplicht archieven, Burgerboek 1513-1803 (copie in het RA Friesland, inv nr 6108-6105)
Bronnen genoemd door H. Beem (zie hieronder):
in de gemeente archieven:
Algemene zaken
Kohier van de lantaarngelden
Quotisatiekohier
Rekeningenboek ontvangsten
Sneeker Courant
Sneker Gasthuis
Speciekohier belastingen
Stadswaagboek
Uitgaven spin- en werkhuis
Publicaties, zie ook de Pinkas
H. Beem, De Joodse Gemeente te Sneek, Bolsward 1973
Diversen (Foto’s en voorwerpen):
Zilveren Havdala schaal geschonken aan de synagoge van Sneek door Chaim SANDERS en zijn echtgenote Judith FRIJDA in 1880 (nu in het Joods historisch museum te Amsterdam #2633); Foto in Irene Faber en Siem van der Woude, Drie Eeuwen Joods Leven in Friesland, catalogus van de expositie, Rijksargief Leeuwarden 1995, p.28.
Eerste steen gelegd bij de oprichting van de synagoge in 1835, met daarop de namen van Aron Joseph FRIJDA, Joachim (Chaim) SANDERS, en …, te zien in het stadhuis te Sneek.
Hoofdfafdeling Bestuurszaken, afdeling Interne Zaken, bureau Archiefzaken
Bezoekadres: Marktstraat 15, Sneek
Postadres: postbus 10.000, 8600 HA Sneek
T. (0515) 48 54 52
F. (0515) 42 11 86
